به گزارش روابط عمومی دانشگاه تربیت مدرس، یکی از روشهایی که به منظور تقویت بنیه تولید در کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد، عرضه نهاده های تولید شامل انواع کود، سموم، بذر، ماشینهای کشاورزی، واکسنهای دامی و با قیمتی نازل تر از بازار آزاد به کشاورزان است.کاهش هزینه های تولید، فعالیت کشاورزی را سودآورتر می کند. عرضه نهاده ها با قیمتی نازلتر از قیمت بازار یا حتی قیمت تمام شده از طریق پرداخت بخشی یا تمام هزینه های آن توسط دولت در قالب یارانه صورت می گیرد. عرضه نهاده های کشاورزی با قیمت مناسب از ضروریات تقویت کشاورزی و افزایش درآمد کشاورزان است اما این امر نباید موجب مصرف بی رویه نهاده های کشاورزی معمول شود. اگر قیمت نهاده ها بیش از اندازه پایین باشد، مصرف و به کارگیری آن نهاده بدون هیچ گونه محدودیتی افزایش خواهد یافت و این امر موجب می شود کشاورز بدون توجه به بازدهی نهایی عامل، نهاده را مصرف کند. این مطالعه با درک این مشکل و با هدف بررسی آثار حذف یارانه کود شیمیایی و بذر بر تولید چغندر قند در کشور صورت گرفت.

برای دسترسی به اهداف مورد نظر تحقیق، از داده های تلفیقی برای 10 استان عمده تولیدکننده چغندر قند کشور و برای سالهای 86-1379 استفاده کرده است.در این تحقیق ابتدا تابع تولید چغندر قند کشور با استفاده از اطلاعات نهاده های کود شیمیایی، بذر، نیروی کار و آب تخمین زده و سپس با محاسبه کششهای جزئی عوامل تولید، حساسیت تولید نسبت به تغییرات مقدار نهاده ها ارزیابی شد.

 همچنین با استفاده از روش شناسی، بر اساس حداکثر سود تابع تقاضای نهاده ها تخمین زده می شود. نتایج حاصل از تابع تقاضای نهاده ها نشان می دهد که تقاضای کلیه نهاده های مورد استفاده در تابع تولید نسبت به تغییرات قیمت آنها کم کشش است و همچنین نتایج حاصل از کششهای جزئی حاکی از آن است که از دو نهاده آب و کود شیمیایی به طور غیر بهینه و در ناحیه سوم تولیدی استفاده می شود.

وی ادامه داد: با توجه به یافته های تحقیق پرداخت یارانه بذر افزایش نه چندان زیادی در مصرف و همچنین در تولید چغندر قند داشته است به طوری که تولید آن را فقط 048/0 درصد افزایش داده است. در رابطه با نهاده کود شیمیایی نیز می توان گفت که یارانه آن تولید چغندرقند را تا میزان 025/0 درصد کاهش می دهد. بنابراین حذف یارانه بدون آن که تاثیر منفی بر تولید بگذارد، می تواند بار مالی سنگینی را از دوش دولت بردارد.

گفتنی است، این پژوهش با راهنمایی دکتر صادق خلیلیان، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس انجام شده است.