قیمت جهانی محصولات با دلاری که قیمت آن کنترل می شود محاسبه می گردد و محصولی که وارد کشور می شود نیز با همین دلار ارزان محاسبه می شود. در حالی که تولید در داخل کشور هر سال متحمل هزینه هایی است که بر اساس آمارهای بانک مرکزی با تورم مواجه است. بنابراین اگر در محاسبات نرخ سنواتی ارز با تورم اعلام شده لحاظ شود، پرواضح است که تحلیلهای ارایه شده منطقی نیست.

از طرفی زمانی که کالایی صادر می شود، هزینه تولید آن معادل تورمهای داخلی است. در صورتی که ارز وارده به کشور بدون لحاظ کردن تورم و با قیمت تعیین شده محاسبه می شود و حتی با این شرایط قیمت تمام شده داخلی کمتر از قیمت جهانی بوده و لذا صادرات توجیه اقتصادی دارد. با عنایت به موارد مطروحه، نمی توان مبنای محاسبه قیمت تمام شده داخلی و مقایسه با قیمتهای جهانی را ملاک عمل قرار داد.

در مورد محصولات باغی و میوه ها همین وضعیت دیده می شود. بنابراین در صورتی که قیمت تمام شده داخلی بالاست، چگونه صادرکنندگان توانسته اند سالانه بین دو تا سه میلیارد دلار محصولات کشاورزی صادر و سود مناسبی را کسب کنند و به رغم کنترل ارز، صادرات محصولات کشاورزی نیز سیر صعودی داشته است.

علت اصلی قیمت بالای محصولات کشاورزی عدم وجود نظام بازاررسانی و توزیع مناسب این محصولات است که از جنبه های زیر قابل بررسی می باشد:

الف) به دلیل عدم وجود بازاررسانی مناسب می توان اذعان نمود که به ازای هر واحد حمل و نقل بیش از چهار واحد جا به جایی صورت می گیرد و همین جا به جایی باعث هزینه های حمل چندین برابری، تخلیه و بارگیری متعدد، افزایش ضایعات به دلیل جا به جایی چندباره محصول، سود واسطه های متعدد از عوامل اصلی افزایش قیمت محصولات غذایی است.

ب) عدم پراکنش و همخوانی استقرار صنایع تبدیلی و تکمیلی با تولید مواد اولیه است. به طوری که در برخی از مناطق به دلیل وجود صنعت مرتبط بیش از ظرفیت تولید مواد اولیه، مجبور به تولید با ظرفیت پایین است. در حالی که در منطقه دیگر اصولا صنایع تبدیلی مرتبط وجود ندارد اما محصول مناسب برای فرآوری به میزان زیاد تولید می شود. لذا بخشی از محصول متناسب با صنعت مربوطه از دسترس خارج و تبدیل به ضایعات می شود. با توجه به موارد گفته شده، قیمت تمام شده بالا خواهد رفت.

تهران  - خبرگزاری کشاورزی ایران

گروه: اقتصاد کشاورزی